Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji məsələsi dövlətlərin inkişafı və sabitliyi üçün əsas amillərdən birinə çevrilib. Enerji resurslarına çıxış, onların təhlükəsiz və fasiləsiz şəkildə təmin edilməsi bu gün təkcə iqtisadi rifahı deyil, həm də siyasi sabitliyi və milli təhlükəsizliyi müəyyən edən mühüm faktordur. Son illər dünyada baş verən geosiyasi proseslər göstərir ki, enerji sahəsində sabitliyin qorunması yalnız dövlətlər arasında əməkdaşlıq və qarşılıqlı anlaşma ilə mümkündür.
Enerji təhlükəsizliyi anlayışı artıq əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha geniş məzmun kəsb edir. Bu gün əsas məqsəd yalnız enerji ehtiyatlarına malik olmaq deyil, həm də onların davamlı, etibarlı və əlçatan şəkildə dünya bazarına çatdırılmasını təmin etməkdir. Bu baxımdan enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi, müasir infrastrukturun qurulması və yeni texnologiyaların tətbiqi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan bu sahədə həyata keçirdiyi təşəbbüslər və böyük enerji layihələri ilə beynəlxalq enerji əməkdaşlığında mühüm rol oynayan ölkələrdən biridir. Xəzər regionunun zəngin enerji ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılmasında ölkəmizin rolu danılmazdır. Azərbaycanın həyata keçirdiyi layihələr regionda enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə və tərəfdaş ölkələr arasında etibarlı əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına mühüm töhfə verir.
Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi kimi qlobal əhəmiyyətli layihələr Avropa ölkələrinin enerji təminatında mühüm rol oynayır. Bu layihələr yalnız iqtisadi baxımdan deyil, həm də siyasi və strateji baxımdan regionlar arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycanın enerji siyasəti qarşılıqlı fayda, etibarlı tərəfdaşlıq və uzunmüddətli əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır.
Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd edib ki, enerji layihələri heç vaxt siyasi alətə çevrilməməli və dövlətlər arasında qarşıdurma vasitəsi kimi istifadə olunmamalıdır. Enerji sahəsində əməkdaşlıq qarşılıqlı hörmət, bərabər tərəfdaşlıq və ortaq maraqlar üzərində qurulduqda daha səmərəli nəticələr verir. Bu yanaşma həm regional sabitliyi gücləndirir, həm də iqtisadi inkişaf üçün geniş imkanlar yaradır.
Digər mühüm istiqamətlərdən biri isə alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafıdır. Qlobal iqlim dəyişiklikləri fonunda yaşıl enerji keçidi artıq beynəlxalq gündəliyin əsas mövzularından birinə çevrilib. Günəş, külək və digər bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı üçün dövlətlər arasında təcrübə mübadiləsi və investisiya əməkdaşlığı böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Bütün bunlar göstərir ki, müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması kollektiv yanaşma tələb edir. Dövlətlər arasında etimadın möhkəmləndirilməsi, birgə layihələrin həyata keçirilməsi və davamlı dialoq qlobal enerji sabitliyinin əsas şərtlərindən biridir. Məhz bu əməkdaşlıq sayəsində dünya enerji sisteminin daha dayanıqlı və təhlükəsiz gələcəyi formalaşa bilər.
Abbas Əliyev
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədri