Azərbaycan tarixinin ən ağrılı səhifələrindən biri olan Xocalı faciəsi xalqımızın kollektiv yaddaşında silinməz iz buraxıb. İllər keçsə də, bu hadisə nə unudulur, nə də diqqətdən kənarda qalır. Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışı isə bu həqiqətlərin bir daha dünyaya bəyan edilməsi və milli yaddaşın möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm hadisə kimi tarixə düşdü.
Açılış mərasimində çıxış edən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Xocalı soyqırımının siyasi və hüquqi mahiyyətinə toxunaraq bunun təkcə Azərbaycan xalqına qarşı deyil, ümumilikdə bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayət olduğunu vurğuladı. 1992-ci ilin fevralında dinc əhaliyə qarşı həyata keçirilən qətliamın beynəlxalq humanitar hüququn kobud şəkildə pozulması olduğu qeyd edildi.
Prezident bildirdi ki, memorial kompleksin yaradılması sadəcə bir abidənin ucaldılması deyil, həm də tarixi həqiqətlərin sistemli şəkildə gələcək nəsillərə çatdırılması deməkdir. Bu məkan xalqın milli iradəsini, əyilməz ruhunu və ədalətə sarsılmaz inamını simvolizə edir. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Xocalı həqiqətləri artıq beynəlxalq miqyasda daha geniş şəkildə tanınır və bu istiqamətdə işlər ardıcıl davam etdirilir.
Çıxış zamanı beynəlxalq ictimaiyyətə də çağırış edildi. Soyqırımı cinayətinə hüquqi-siyasi qiymət verilməsinin vacibliyi önə çəkildi və Azərbaycanın bu istiqamətdə diplomatik səylərini davam etdirəcəyi bildirildi. Qeyd olundu ki, həqiqətlərin təhrif olunmasına heç vaxt imkan verilməyəcək və tarixi faktlar daim əsas götürüləcək.
Memorialın məhz Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi tam bərpa edildikdən sonra açılması xüsusi rəmzi məna daşıyır. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı quruculuq və bərpa prosesi dövlətin gücünü və qətiyyətini nümayiş etdirir. Xocalının yenidən dirçəldilməsi şəhidlərin xatirəsinə göstərilən ən ali ehtiram kimi qiymətləndirildi.
Prezident çıxışında milli birliyin əhəmiyyətini də xüsusi vurğuladı. Bildirildi ki, məhz xalqın həmrəyliyi və güclü dövlət siyasəti sayəsində illərlə davam edən ədalətsizliyə son qoyuldu və tarixi ədalət təmin edildi. Bu, ədalətin gec də olsa zəfər çaldığının bariz nümunəsidir.
Gənc nəslin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyəsi məsələsi də çıxışın əsas istiqamətlərindən biri oldu. Qeyd edildi ki, tarixini bilməyən xalq gələcəyini düzgün qura bilməz. Memorial kompleksi bu baxımdan mühüm maarifləndirici və ideoloji mərkəz funksiyası daşıyacaq.
Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycan intiqam hissi ilə deyil, beynəlxalq hüquq və ədalət prinsipləri ilə hərəkət edir. Lakin törədilmiş cinayətlər unudulmur və unudulmayacaq. Bu cür ağır cinayətlər beynəlxalq hüquq çərçivəsində qiymətləndirilməli və məsul şəxslər cavab verməlidir.
Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışı təkcə keçmişə ehtiram deyil, həm də gələcəyə ünvanlanan siyasi və mənəvi mesajdır. Bu hadisə bir daha göstərdi ki, Azərbaycan tarixi yaddaşını qoruyur, şəhidlərinin xatirəsini uca tutur və dövlət müstəqilliyini daha da möhkəmləndirmək əzmindədir.
Mərasim böyük mənəvi yüksəliş və qürur hissi ilə yadda qaldı. Memorial kompleksi xalqın kollektiv yaddaşının canlı rəmzinə çevrilərək gələcək nəsillərə həm faciənin ağrısını, həm də milli dirçəlişin gücünü xatırladacaq.
Abbas Əliyev
YAP Abşeron rayon təşkilatı sədri