Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində yeni həyatın qurulması tarixi Zəfərin mühüm nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, dövlətimizin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindəndir. Bu proses çərçivəsində Qubadlı rayonunun bərpası, iqtisadi imkanlarının yenidən reallaşdırılması və əhalinin doğma yurda qayıdışının təmin olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün bölgədə həyata keçirilən layihələr keçmişin ağır nəticələrinin aradan qaldırılmasına, müasir yaşayış mühitinin yaradılmasına və gələcək inkişaf üçün möhkəm təməlin formalaşdırılmasına xidmət edir.
Qubadlının bugünkü inkişaf mənzərəsini anlamaq üçün ilk növbədə onun keçdiyi tarixi yolu xatırlamaq lazımdır. Uzun illər işğal altında qalan rayonun yaşayış məntəqələri dağıntılara məruz qalmış, sosial və iqtisadi infrastrukturu ciddi zərər görmüşdü. Doğma torpaqlarından didərgin düşən sakinlər illərlə öz evlərinə qayıtmaq ümidi ilə yaşadılar. Buna baxmayaraq, Qubadlının sakinləri doğma yurda bağlılıqlarını, el-oba ənənələrini və gələcəyə inamlarını qoruyub saxladılar. Bu gün aparılan quruculuq işləri həmin arzuların gerçəkləşməsi üçün yeni imkanlar yaradır.
2020-ci il oktyabrın 25-də Qubadlı şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın müasir tarixində mühüm hadisə kimi yadda qaldı. Vətən müharibəsi zamanı Azərbaycan Ordusunun nümayiş etdirdiyi peşəkarlıq, hərbçilərimizin qəhrəmanlığı və xalqımızın birliyi tarixi Qələbənin əldə olunmasında həlledici rol oynadı. Qubadlının azadlığı yalnız hərbi uğur deyil, həm də doğma torpaqlara qayıdış yolunda mühüm mərhələ idi.
Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə əldə edilən Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində yeni imkanlar açdı. Müharibədən sonrakı dövrdə əsas diqqətin azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulmasına və insanların öz doğma yurdlarında məskunlaşmasına yönəldilməsi tarixi nailiyyətlərin davamlı inkişafla möhkəmləndirilməsinin vacibliyini göstərir.
Qubadlıda həyata keçirilən bərpa tədbirləri planlı şəhərsalma prinsiplərinə əsaslanır. Şəhərin 2040-cı ilədək inkişafına dair Baş plan gələcək quruculuq işlərinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir. Yaşayış məhəllələrinin yaradılması, mühəndis-kommunikasiya şəbəkələrinin qurulması, yol infrastrukturunun yenilənməsi və sosial obyektlərin inşası şəhərin müasir tələblərə uyğun inkişafını nəzərdə tutur.
Bu yanaşmanın əsas məqsədi dağıdılmış tikililərin bərpası ilə kifayətlənməmək, eyni zamanda sakinlər üçün rahat, təhlükəsiz və davamlı yaşayış mühiti yaratmaqdır. Müasir mənzil təminatı, kommunal xidmətlərin təşkili və sosial infrastrukturun inkişafı insanların gündəlik ehtiyaclarının qarşılanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Şəhər mühitinin yenilənməsi gələcəkdə xidmət sektorunun genişlənməsi, sahibkarlıq fəaliyyətinin inkişafı və yeni məşğulluq imkanlarının yaranması üçün də əlverişli zəmin formalaşdırır.
Böyük Qayıdışın uğuru insanların doğma torpaqlarında yalnız məskunlaşması ilə deyil, burada davamlı həyat qurması ilə ölçülür. Bu baxımdan yaşayış məntəqələrinin bərpası ilə yanaşı, iqtisadi fəallığın artırılması, iş yerlərinin yaradılması və sosial xidmətlərin əlçatanlığının təmin olunması da vacibdir. Qubadlıda quruculuq prosesinin kompleks şəkildə həyata keçirilməsi rayonun gələcək inkişafının müxtəlif istiqamətlərini bir-biri ilə əlaqələndirir.
Rayonun iqtisadi potensialının üzə çıxarılması bu prosesin mühüm tərkib hissəsidir. Qubadlının təbii şəraiti, torpaq ehtiyatları və ənənəvi təsərrüfat imkanları kənd təsərrüfatının, xüsusilə əkinçilik və heyvandarlığın inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır. Müasir texnologiyaların tətbiqi, istehsal imkanlarının genişləndirilməsi və sahibkarlıq təşəbbüslərinin dəstəklənməsi yerli iqtisadiyyatın canlanmasına töhfə verə bilər.
Nəqliyyat və kommunikasiya infrastrukturunun inkişafı da iqtisadi fəallığın artırılmasında mühüm rol oynayır. Keyfiyyətli yollar yaşayış məntəqələri arasında əlaqələri asanlaşdırır, məhsulların bazarlara daşınması üçün imkanları genişləndirir və yeni biznes layihələrinin həyata keçirilməsinə şərait yaradır. Bu baxımdan Qubadlıda infrastrukturun yenilənməsi həm sosial ehtiyacların ödənilməsi, həm də rayonun iqtisadi əlaqələrinin gücləndirilməsi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir.
İnkişafın digər mühüm istiqaməti insan kapitalının gücləndirilməsidir. Təhsil imkanlarının genişləndirilməsi, gənclərin müasir peşələrə yiyələnməsi və əmək bazarının tələblərinə uyğun bacarıqlar əldə etməsi rayonun gələcək potensialının formalaşmasına kömək edəcək. Əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi, mədəni həyatın canlandırılması və yerli ənənələrin qorunması isə Qubadlının ictimai həyatının bərpasında mühüm yer tutur.
Qubadlı həm də zəngin tarixi-mədəni irsi və özünəməxsus ənənələri ilə seçilən bölgələrimizdəndir. Yenidənqurma prosesində bu irsin qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi xüsusi diqqət tələb edir. Müasir şəhərsalma yanaşmaları ilə milli-mədəni dəyərlərin uzlaşdırılması rayonun özünəməxsus simasının qorunmasına və sakinlərin doğma yurda bağlılığının möhkəmlənməsinə xidmət edəcək.
Qubadlının dirçəlişi Azərbaycanın müharibədən sonrakı inkişaf mərhələsinin mühüm nümunələrindən biridir. Azad edilmiş ərazilərdə aparılan quruculuq işləri tarixi Qələbənin nəticələrinin gündəlik həyat səviyyəsində hiss olunmasına yönəlib. Hər yeni yaşayış binası, bərpa olunan kənd, yaradılan infrastruktur və formalaşan məşğulluq imkanı insanların doğma torpaqlara qayıdışı üçün əlavə şərait yaradır.
25 Oktyabr – Qubadlı şəhəri günü bu tarixi prosesin mənəvi əhəmiyyətini bir daha önə çıxarır. Həmin gün Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsi, şəhidlərimizin fədakarlığı və hərbçilərimizin şücaəti ehtiramla yad edilir. Eyni zamanda, bu əlamətdar tarix azad edilmiş torpaqlarda görülən işləri dəyərləndirmək və gələcək inkişaf hədəflərini diqqətdə saxlamaq baxımından mühüm məna daşıyır.
Qubadlıda yaradılan yeni imkanlar rayonun gələcəyinə dair perspektivləri genişləndirir. Planlı quruculuq, iqtisadi potensialdan səmərəli istifadə, sosial xidmətlərin inkişafı və əhalinin məskunlaşması bir-birini tamamlayan istiqamətlərdir. Bu sahələrdə ardıcıl tədbirlərin həyata keçirilməsi Qubadlının müasir, dayanıqlı və yaşayış üçün əlverişli bölgə kimi formalaşmasına zəmin yaradır.
Beləliklə, Qubadlının inkişaf yolu tarixi azadlıqdan yeni həyatın qurulmasına doğru uzanan mühüm bir mərhələni əks etdirir. Bu gün həyata keçirilən layihələr doğma yurda qayıdışın real əsaslarını möhkəmləndirir, rayonun sosial-iqtisadi potensialının bərpasına xidmət edir və gələcək nəsillər üçün yeni imkanlar formalaşdırır. 25 Oktyabr isə xalqımızın yaddaşında azadlığın, milli birliyin və doğma torpaqlarda gələcək qurmaq əzminin rəmzi olaraq qalır.
Ülvi Salmanov
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədr müavini