Azərbaycan Respublikasının xarici siyasət strategiyasında müxtəlif coğrafi regionları təmsil edən dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri əsasında münasibətlərin qurulması mühüm yer tutur. Bu yanaşma ölkəmizin beynəlxalq əlaqələrinin şaxələndirilməsinə, siyasi dialoqun genişləndirilməsinə, iqtisadi tərəfdaşlıq imkanlarının artırılmasına və humanitar əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Oktyabrın 13-də Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasındakı münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından diqqətəlayiq hadisədir.
Prezident İlham Əliyev bəyanatında səfərin Azərbaycan–Laos münasibətlərinin dərinləşməsinə və yeni əməkdaşlıq imkanlarının üzə çıxarılmasına töhfə verəcəyinə əminliyini ifadə edib. Dövlət başçısının fikirlərindən aydın olur ki, mövcud siyasi dialoq iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə daha geniş tərəfdaşlıq üçün əlverişli zəmin yaradır. Hazırkı mərhələdə əsas vəzifə formalaşmış siyasi münasibətləri praktik məzmunla zənginləşdirmək, qarşılıqlı maraqlara cavab verən təşəbbüsləri müəyyənləşdirmək və əldə olunan razılaşmaların konkret nəticələrə çevrilməsini təmin etməkdir.
Azərbaycan ilə Laos arasında diplomatik münasibətlərin otuz ildən artıq tarixə malik olması ikitərəfli əlaqələrin möhkəm təməl üzərində formalaşdığını göstərir. Bu müddət ərzində tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək nümayiş etdirmiş, müxtəlif platformalarda əməkdaşlıq imkanlarından istifadə etmişlər. Parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı, dostluq qruplarının yaradılması və siyasi partiyalar arasında təmasların genişlənməsi münasibətlərin institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Mövcud təcrübə tərəflər arasında siyasi etimadın qorunması və əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
İkitərəfli münasibətlərin perspektivləri baxımından iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyev mövcud ticarət dövriyyəsinin iki ölkənin potensialını və əməkdaşlıq niyyətlərini tam əks etdirmədiyini vurğulayıb. Bu yanaşma iqtisadi əlaqələrin mövcud səviyyəsinin yenidən qiymətləndirilməsini, qarşılıqlı ticarətin artırılması üçün əlverişli istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsini və biznes subyektləri arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsini zəruri edir.
İnvestisiya sahəsində əməkdaşlıq da qarşılıqlı münasibətlərin iqtisadi məzmununun genişləndirilməsi üçün mühüm istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan tərəfinin Laosdan irəli sürüləcək konkret investisiya təkliflərinə açıq olması iqtisadi tərəfdaşlığın praktiki əsaslar üzərində qurulmasına verilən önəmi göstərir. Bu baxımdan, perspektivli layihələrin müəyyənləşdirilməsi, sahibkarlar arasında işgüzar əlaqələrin qurulması və qarşılıqlı investisiya imkanlarının araşdırılması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. İqtisadi əməkdaşlığın səmərəliliyi isə təşəbbüslərin real layihələrə çevrilməsindən, onların iqtisadi əsaslandırılmasından və tərəflərin maraqlarına uyğun şəkildə həyata keçirilməsindən asılıdır.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi də ikitərəfli gündəliyin mühüm istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanda əsas nəqliyyat-logistika layihələrinin reallaşdırılması ölkənin beynəlxalq daşımalar sistemindəki imkanlarını genişləndirib. Hazırda yeni yük mənbələrinin müəyyənləşdirilməsi, müxtəlif coğrafi istiqamətlərdən yük axınlarının cəlb edilməsi və daşımaların həcminin artırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu kontekstdə Azərbaycan ilə Laos arasında nəqliyyat-logistika sahəsində mümkün əməkdaşlıq formalarının araşdırılması, ticarət əlaqələrinin inkişafına xidmət edən marşrut və mexanizmlərin nəzərdən keçirilməsi qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər sırasındadır.
İkitərəfli münasibətlərin gündəliyi iqtisadi və nəqliyyat sahələri ilə məhdudlaşmır. Təhsil, humanitar mübadilə, kənd təsərrüfatı, enerji və mina təhlükəsi ilə mübarizə kimi istiqamətlər də əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu sahələr üzrə təcrübə mübadiləsinin aparılması, müvafiq qurumlar arasında əlaqələrin yaradılması və birgə təşəbbüslərin hazırlanması tərəfdaşlığın daha əhatəli xarakter almasına şərait yarada bilər. Xüsusilə humanitar əlaqələrin inkişafı xalqlar arasında qarşılıqlı tanışlığın artırılması və ikitərəfli münasibətlərin ictimai əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Laos Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri, dövlət başçıları arasında keçirilən görüşlər və imzalanmış sənədlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açır. Bununla belə, münasibətlərin növbəti mərhələdəki inkişafı əldə olunmuş razılaşmaların ardıcıl icrasından, iqtisadi subyektlər arasında əlaqələrin intensivləşdirilməsindən və müəyyən edilmiş prioritetlər üzrə konkret addımların atılmasından asılı olacaq. Bu baxımdan, siyasi səviyyədə əldə edilmiş anlaşmaların institusional və iqtisadi mexanizmlərlə dəstəklənməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Ümumilikdə, oktyabrın 13-də səsləndirilən bəyanat Azərbaycan–Laos münasibətlərinin ənənəvi dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsipləri əsasında daha geniş əməkdaşlıq gündəliyi ilə inkişaf etdirilməsinə yönəlmiş yanaşmanı əks etdirir. Mövcud siyasi münasibətlər, iqtisadi potensial və qarşılıqlı əməkdaşlıq niyyəti tərəfdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişləndirilməsi üçün zəmin formalaşdırır. Qarşıdakı dövrdə əsas prioritet bu potensialdan məqsədyönlü istifadə etmək, qarşılıqlı maraqlara uyğun layihələr hazırlamaq və əldə olunan razılaşmaların konkret nəticələrlə müşayiət olunmasına nail olmaqdır.
Abbas Əliyev
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədri