17 oktyabr – Füzuli Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında tarixi Zəfərin, milli birliyin və doğma torpaqlara qayıdışın rəmzi kimi xüsusi yer tutur. Bu əlamətdar gün xalqımızın əzmini, dövlətimizin gücünü və Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığını təcəssüm etdirir. Füzulinin azad edilməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm tarixi hadisə olmaqla yanaşı, uzun illər doğma yurd həsrəti ilə yaşayan minlərlə insanın qayıdış ümidini gerçəyə çevirən qələbədir.
Füzuli şəhəri 1993-cü il avqustun 23-də Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində işğal edilmiş, rayonun yaşayış məntəqələri dağıntılara məruz qalmış, tarixi-mədəni irsinə ciddi ziyan vurulmuşdu. Doğma torpaqlarından didərgin düşən sakinlər illərlə öz yurdlarına qayıtmaq arzusu ilə yaşadılar. Lakin xalqımız torpaqlarımızın azad olunacağına inamını heç vaxt itirmədi. 1994-cü ilin Horadiz əməliyyatı zamanı bir sıra yaşayış məntəqələrinin azad edilməsi bu yolda mühüm mərhələ oldu.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində yeni bir səhifə açdı. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu böyük qəhrəmanlıq və peşəkarlıq nümayiş etdirərək torpaqlarımızı işğaldan azad etdi. 2020-ci il oktyabrın 17-də Füzuli şəhərinin azad olunması xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olunan tarixi hadisəyə çevrildi. Füzuli uğrunda döyüşlər Azərbaycan əsgərinin Vətən sevgisini, döyüş ruhunu və qələbə əzmini bütün dünyaya göstərdi.
Bu Zəfər şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və xalqımızın birliyi bahasına qazanıldı. Bu gün Füzulidə atılan hər bir addım, aparılan hər bir quruculuq işi Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanlarımızın xatirəsinə ehtiramın ifadəsidir. Onların fədakarlığı sayəsində doğma torpaqlarımızda yenidən həyat qurulur, gələcək nəsillər öz yurdlarında yaşamaq və inkişaf etmək imkanı əldə edirlər.
Füzuli Şəhəri Gününün təsis edilməsi də bu tarixi hadisənin əhəmiyyətini bir daha təsdiqləyir. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamına əsasən, hər il oktyabrın 17-si Füzuli Şəhəri Günü kimi qeyd olunur. Bu tarix yalnız Füzuli sakinləri üçün deyil, bütün Azərbaycan xalqı üçün qürur və milli həmrəylik günüdür.
Bu gün Füzuli azad edilmiş ərazilərimizin bərpası və yenidən qurulması istiqamətində həyata keçirilən genişmiqyaslı işlərin mühüm mərkəzlərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə şəhərin Baş planına uyğun olaraq müasir infrastrukturun yaradılması, yaşayış məntəqələrinin bərpası, yolların çəkilməsi və sosial obyektlərin inşası davam etdirilir. Məqsəd yalnız dağıdılmış şəhəri yenidən qurmaq deyil, sakinlərin rahat, təhlükəsiz və müasir həyat şəraiti ilə təmin olunmasıdır.
Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi şəhərin nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm addım oldu. Eyni zamanda, Əhmədbəyli–Füzuli–Şuşa avtomobil yolunun istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat əlaqələrini gücləndirərək Qarabağın digər əraziləri ilə bağlantı imkanlarını genişləndirib. Bu layihələr Füzulinin gələcək iqtisadi inkişafı, turizm potensialının reallaşdırılması və regionlararası əlaqələrin möhkəmləndirilməsi üçün əhəmiyyətli zəmin yaradır.
Şəhərdə yaradılan təhsil və mədəniyyət infrastrukturu da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Özbəkistanın təşəbbüsü ilə inşa edilən məktəb və Qazaxıstanın təşəbbüsü ilə yaradılan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi Azərbaycanla qardaş türk dövlətləri arasında dostluğun və həmrəyliyin rəmzidir. Bu layihələr gələcək nəslin təhsilinə, yaradıcılıq imkanlarının genişləndirilməsinə və xalqlarımız arasındakı münasibətlərin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Füzulinin dirçəlişində Böyük Qayıdış proqramının xüsusi rolu var. 2023-cü il avqustun 18-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Füzuli şəhərinə qayıdışı başlayıb. Doğma torpaqlarına dönən sakinlər üçün yaşayış şəraitinin yaradılması, sosial xidmətlərin təşkili, təhsil və səhiyyə imkanlarının genişləndirilməsi, məşğulluğun təmin edilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindəndir. Çünki əsl bərpa yalnız yeni binaların tikilməsi ilə məhdudlaşmır. Əsl dirçəliş insanların doğma evlərinə qayıtması, ailələrin yenidən bir araya gəlməsi, uşaqların məktəbə getməsi, əmək fəaliyyətinin bərpası və gündəlik həyatın canlanması ilə ölçülür.
2026-cı ildə də Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində Füzuli və ətraf yaşayış məntəqələrində infrastruktur, sosial və iqtisadi yönümlü layihələrin həyata keçirilməsi bölgənin uzunmüddətli inkişafına xidmət edir. İyul ayında aparılan rəsmi monitorinqlər zamanı da Füzuli rayonunda icra olunan layihələrin gedişi diqqətdə saxlanılıb. Bu işlər doğma torpaqlarına qayıdan insanların dayanıqlı məskunlaşması və bölgədə yeni iqtisadi imkanların formalaşması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Füzulinin inkişafı, eyni zamanda, Azərbaycanın gələcəyə yönəlmiş quruculuq strategiyasının tərkib hissəsidir. Müasir şəhərsalma prinsipləri, yenilənən yol-nəqliyyat infrastrukturu, kənd təsərrüfatı və sahibkarlıq üçün yaradılan imkanlar rayonun iqtisadi potensialının genişlənməsinə şərait yaradır. Bu torpaqlarda yeni iş yerlərinin açılması, xidmət sahələrinin inkişafı və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi Füzulinin dayanıqlı gələcəyinin əsas istiqamətlərindəndir.
Füzulinin bərpası həm də milli yaddaşımızın qorunması deməkdir. İşğal dövründə zərər görmüş tarixi və mədəni abidələrin qorunması, bölgənin zəngin irsinin gələcək nəsillərə çatdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəhərin yenidən qurulması ilə yanaşı, onun tarixi kimliyinin yaşadılması da bu torpaqların dirçəlişinin ayrılmaz hissəsidir.
Əminliklə demək olar ki, Füzuli bu gün Zəfərdən quruculuğa, dağıntılardan dirçəlişə doğru gedən yolun rəmzidir. Burada görülən işlər Azərbaycan dövlətinin gücünü, xalqımızın iradəsini və doğma torpaqlara bağlılığını nümayiş etdirir. Qarşıda mühüm vəzifələr olsa da, aparılan ardıcıl bərpa işləri Füzulinin gələcəkdə daha da inkişaf edəcəyinə və sakinləri üçün firavan yaşayış məkanına çevriləcəyinə inam yaradır.
17 Oktyabr – Füzuli Şəhəri Günü münasibətilə bütün xalqımızı, xüsusilə füzulililəri ürəkdən təbrik edirəm. Şəhidlərimizə Allahdan rəhmət, qazilərimizə cansağlığı arzulayıram. Qoy Füzulidə daim sülh, əmin-amanlıq, rifah və inkişaf hökm sürsün. Doğma torpaqlarımızda qurulan hər yeni ev, açılan hər məktəb və salınan hər bağ Zəfərimizin əbədi yaşayacağının göstəricisidir.
Ülvi Salmanov
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədr müavini