Hər bir xalqın tarixində onun milli iradəsini, dövlətçilik ənənələrini və müstəqillik əzmini ifadə edən əlamətdar günlər vardır. Azərbaycan xalqı üçün dövlətçilik, müstəqillik, ərazi bütövlüyü və suverenlik hər zaman mühüm milli dəyərlər olub. Tarixin müxtəlif mərhələlərində üzləşdiyi çətinliklərə baxmayaraq, xalqımız öz dövlətçilik ənənələrini qoruyub saxlayıb və müstəqil dövlət qurmaq iradəsini daim nümayiş etdirib.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 19 sentyabr 2024-cü il tarixli Sərəncamı ilə hər il sentyabrın 20-nin Dövlət Suverenliyi Günü kimi qeyd edilməsi qərara alınıb. Bu əlamətdar gün Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpası ilə bağlı tarixi hadisənin əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın müasir tarixində ərazi bütövlüyünün və suverenliyin təmin olunması uzun və mürəkkəb prosesdən keçib. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində ərazilərinin işğalı ilə üzləşib. Uzun illər ərzində Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanaraq öz ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində siyasi və diplomatik səylər göstərib.
2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasında mühüm mərhələ oldu. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycan Ordusu Cəbrayıl, Füzuli, Zəngilan, Qubadlı rayonlarını və Şuşa şəhəri də daxil olmaqla bir sıra əraziləri işğaldan azad etdi. 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatla hərbi əməliyyatların dayandırılması və bir sıra ərazilərin Azərbaycana qaytarılması təmin olundu.
Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpası istiqamətində həlledici mərhələ isə 2023-cü ilin sentyabrında baş verdi. Sentyabrın 19-da Azərbaycan Ordusu tərəfindən həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Qarabağ bölgəsində qanunsuz silahlı birləşmələrin fəaliyyəti dayandırıldı. Sentyabrın 20-də Prezident İlham Əliyev xalqa müraciət edərək Azərbaycanın dövlət suverenliyinin tam bərpa edildiyini bildirdi.
Bu hadisə Azərbaycan dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Ölkənin bütün ərazisində dövlət hakimiyyətinin təmin olunması, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının və qanunlarının tətbiqi üçün şəraitin yaradılması dövlət suverenliyinin tam bərpasını ifadə edən əsas amillərdən biri idi.
20 Sentyabrın Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsis edilməsi bu tarixi hadisənin milli yaddaşda yaşadılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün həm Azərbaycanın keçdiyi tarixi yolu, həm də dövlət müstəqilliyinin və suverenliyinin əhəmiyyətini gələcək nəsillərə çatdırmaq baxımından mühüm rəmzi məna daşıyır.
Dövlət Suverenliyi Günü, eyni zamanda, gənc nəslin dövlətçilik ənənələri və milli tarix barədə məlumatlılığının artırılması üçün mühüm imkan yaradır. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsi xalqımız üçün daim əzizdir. Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi qəhrəmanlıq və xalqımızın nümayiş etdirdiyi milli həmrəylik bu tarixi prosesin mühüm amillərindən olub.
Suverenliyin tam bərpasından sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, infrastrukturun qurulması, sosial obyektlərin yaradılması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi Azərbaycanın qarşısında duran mühüm vəzifələr sırasındadır.
20 Sentyabr – Dövlət Suverenliyi Günü Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm yer tutan əlamətdar tarixdir. Bu gün xalqımızın müstəqil dövlətçilik iradəsini, milli həmrəyliyini və suverenliyə bağlılığını ifadə edir. Dövlət Suverenliyi Gününün təsis edilməsi isə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam bərpası ilə bağlı tarixi hadisənin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Abbas Əliyev
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədri